Verkeersboetes

België prijst een verkeersovertreding niet per feit, maar per graad. De wet kent vier graden, elk met een eigen inningssom en een eigen wettelijke vork. Welke graad bij welk concreet feit hoort, staat niet in de wet zelf maar in een apart koninklijk besluit: een lange lijst van met naam genoemde overtredingen, elk met een graad ernaast.

Dat besluit is niet ingelezen in het corpus waaruit deze site werkt. Deze pagina kan u dus wel zeggen wat een overtreding van een bepaalde graad kost, maar niet welke graad geldt voor door het rood rijden, bellen achter het stuur of de gordel. Op uw brief staat de graad meestal wél vermeld — dat is de weg van uw dossier naar deze tabel. Een overzicht dat feiten zou opsommen zonder die lijst gelezen te hebben, zou een classificatie suggereren die het niet kan waarmaken. Vandaar de graden, en de restcategorie ernaast.

Elke rij toont bedragen uit twee verschillende instrumenten. De inningssom is een vast bedrag uit het inningsbesluit: de som die de zaak afsluit als ze wordt voorgesteld en betaald. De vork ernaast komt uit de Wegverkeerswet en is wat een rechter kan opleggen wanneer er geen inning is, wanneer de procedure uitgesloten is, of wanneer de voorgestelde som niet betaald raakt.

Ze horen dus bij twee verschillende wegen door dezelfde overtreding. Deze site telt ze nooit bij elkaar op: een bedrag uit de ene kolom vervangt het andere, het vult het niet aan. En geen van beide kolommen is een eindafrekening — op elke inningssom komt nog een administratieve toeslag waarvan de vandaag geldende geïndexeerde waarde niet uit de gelezen teksten blijkt, en die daarom nergens op deze site is meegeteld.

Artikel 2 van het inningsbesluit somt de tweede, de derde en de vierde graad op — en stopt daar. Voor de eerste graad drukt het geen bedrag af. Wat de tabel op die rij toont, komt uit de restcategorie “de overige overtredingen van de reglementen”, en heet eerste graad pas door samenlezing met artikel 29 §2 van de Wegverkeerswet, dat alle overige overtredingen tot de eerste graad rekent en er een eigen vork voor geeft.

Die rij draagt daarom een eigen label en niet de kleur van een vierde ernstniveau. Het verschil is klein op het scherm en groot in de wet: een besluit dat de eerste graad niet noemt is niet hetzelfde als een besluit dat er een bedrag voor vastlegt. Wie dat onderscheid wegpoetst, drukt een tarief af dat nergens als zodanig geschreven staat.

Bij een overtreding van de vierde graad sluit het besluit de onmiddellijke inning uit, en dat onvoorwaardelijk: er hoeft niets bij te komen, de vaststelling volstaat. Het bedrag op de vierde-graadsrij is dus geen som die u kunt aanvaarden om de zaak af te sluiten. Het komt in beeld langs de consignatie — de som die iemand zonder woonplaats in België ter plaatse in bewaring geeft — en anders blijft de vork van de rechtbank over.

Dezelfde bepaling sluit de inning ook uit wanneer een derdegraadsovertreding samen met een andere overtreding wordt vastgesteld, en boven de snelheidsgrenzen die op de snelheidspagina staan. Verder geldt: is de overtreder minderjarig, of valt één van de gelijktijdig vastgestelde feiten buiten de procedure, dan valt het geheel eruit. Wie die uitsluitingen niet meeleest, leest een tabel met bedragen die in zijn geval nooit worden voorgesteld.

Het artikel dat de inningssommen vastlegt, bestaat in vier versies: één federale en één per gewest. Ze zijn door verschillende instrumenten op verschillende data geherindexeerd, en op meerdere rijen komen ze niet op hetzelfde cijfer uit. De keuzeschakelaar boven de tabel is dus geen weergavecomfort — zonder haar zou de tabel voor de meeste lezers verkeerd zijn.

Welke versie geldt, is een bevoegdheidsvraag over de overtreding, geen woonplaatsvraag. Ze valt niet af te leiden uit de hier gelezen teksten, en deze site leidt ze niet af uit uw postcode, uw IP-adres of de taal van de pagina.

Worden er tegelijk meerdere feiten ten laste van dezelfde persoon vastgesteld, dan is de geïnde som geplafonneerd — 953 € voor de federale variant. Een tweede, lager plafond bakent af boven welk totaal de inning gewoon uitgesloten is: 382 €.

Twee details maken deze plafonds contra-intuïtief en verdienen een tweede lezing. De alcoholsommen tellen niet mee in deze berekening: ze komen er bovenop in plaats van erin opgenomen te worden. En valt één van de gelijktijdig vastgestelde feiten buiten deze procedure, dan valt het hele geheel eruit.

De vorken in de tabel zijn basisbedragen zoals de Wegverkeerswet ze afdrukt. Daarnaast bestaat de wet van 5 maart 1952, die strafrechtelijke geldboeten verhoogt met 90 opdecimes. Die verhoging staat los van de tabel hierboven en wordt er hier niet in verwerkt.

De reden is eenvoudig: diezelfde wet zegt nergens wat één decime waard is als breuk van de basisboete. De omrekening die in de praktijk gangbaar is, staat niet in de tekst — ze is gebruik, geen wet. Deze site drukt daarom de basisvork af én het aantal opdecimes, allebei zoals de bron ze afdrukt, en geen eindbedrag dat zekerder zou ogen dan de bron zelf. Dat is geen ontwijking: het is het enige antwoord dat de tekst draagt.

Op 01.09.2026 vervangt een nieuwe wet het volledige strafhoofdstuk waaruit de vorken in de kolom met de geldboete komen. Die kolom is dus huidig recht, met die datum erbij op elke tabel. Deze site drukt geen enkel bedrag af dat na die dag zou gelden.

De andere kolom volgt een andere kalender. In de gelezen teksten raakt de hervorming noch het inningsbesluit, noch het besluit met de graadindeling aan. Beide dragen hun eigen data, en die staan onder elke tabel op deze site vermeld — niet in een voetnoot achteraan, maar naast de cijfers waar ze bij horen.